MẪU GƯƠNG GIÁO DỤC GIA ĐÌNH!

I. DẪN VÀO PHỤNG VỤ

“Tiếp nối tinh thần Thư Chung 2007 về giáo dục Kitô giáo, năm nay chúng tôi mời gọi anh chị em hãy cùng với chúng tôi suy tư và hành động để góp phần chấn chỉnh môi trường giáo dục tại gia đình (x. Thư Chung 2007, số 38). Giáo dục tại gia đình là vấn đề quan trọng và cần thiết, tạo tiền đề cho việc phát triển nền giáo dục nói chung, vì gia đình là nền tảng của Giáo Hội và xã hội. Nếu nền tảng gia đình được củng cố chắc chắn, Giáo Hội và xã hội tương lai sẽ phồn thịnh và phát triển. Qua Thư Mục vụ này, chúng tôi muốn bày tỏ mối ưu tư đối với hiện trạng gia đình Việt Nam và nêu lên những đề nghị cụ thể để góp phần canh tân mục vụ trong lãnh vực này, một lãnh vực căn bản của đời sống con người và đời sống Giáo Hội.” Đọc những dòng chữ trên của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam trong Thư Mục Vụ 2008 vừa mới được phổ biến đầu tháng 12.2008, chúng ta sẽ thấy rõ hơn ý nghĩa của Lễ Thánh gia năm nay: Thánh Gia là mẫu gương giáo dục gia đình.

II. LẮNG NGHE & TÌM HIỂU LỜI CHÚA TRONG BA BÀI THÁNH KINH

2.1 Lắng nghe Lời Chúa trong ba bài Thánh Kinh

2.1.1 Bài đọc 1: Hc 3,2-6.12-14: Ai kính sợ Đức Chúa thì hiếu thảo với cha mẹ.

₂ Đức Chúa làm cho người cha được vẻ vang vì con cái, cho người mẹ thêm uy quyền đối với các con.

₃ Ai thờ cha thì bù đắp lỗi lầm, ₄ ai kính mẹ thì tích trữ kho báu.

₅ Ai thờ cha sẽ được vui mừng vì con cái, khi cầu nguyện, họ sẽ được lắng nghe.

₆ Ai tôn vinh cha sẽ được trường thọ, ai vâng lệnh Đức Chúa sẽ làm cho mẹ an lòng.

₁₂ Con ơi, hãy săn sóc cha con, khi người đến tuổi già; bao lâu người còn sống, chớ làm người buồn tủi.

₁₃ Người có lú lẫn, con cũng phải cảm thông, chớ cậy mình sung sức mà khinh dể người.

₁₄ Vì lòng hiếu nghĩa đối với cha sẽ không bị quên lãng, và sẽ đền bù tội lỗi cho con.

2.1.2 Bài đọc 2: Cl 3,11-21: Đời sống gia đình theo tinh thần của Chúa.

₁₁ Vậy không còn phải phân biệt Hy Lạp hay Do Thái, cắt bì hay không cắt bì, man di, mọi rợ, nô lệ, tự do, nhưng chỉ có Đức Ki-tô là tất cả và ở trong mọi người. ₁₂ Anh em là những người được Thiên Chúa tuyển lựa, hiến thánh và yêu thương. Vì thế, anh em hãy có lòng thương cảm, nhân hậu, khiêm nhu, hiền hoà và nhẫn nại. ₁₃ Hãy chịu đựng và tha thứ cho nhau, nếu trong anh em người này có điều gì phải trách móc người kia. Chúa đã tha thứ cho anh em, thì anh em cũng vậy, anh em phải tha thứ cho nhau. ₁₄ Trên hết mọi đức tính, anh em phải có lòng bác ái: đó là mối dây liên kết tuyệt hảo. ₁₅ Ước gì ơn bình an của Đức Ki-tô điều khiển tâm hồn anh em, vì trong một thân thể duy nhất, anh em đã được kêu gọi đến hưởng ơn bình an đó. Bởi vậy, anh em hãy hết dạ tri ân.

₁₆ Ước chi lời Đức Ki-tô ngự giữa anh em thật dồi dào phong phú. Anh em hãy dạy dỗ khuyên bảo nhau với tất cả sự khôn ngoan. Để tỏ lòng biết ơn, anh em hãy đem cả tâm hồn mà hát dâng Thiên Chúa những bài thánh vịnh, thánh thi và thánh ca, do Thần Khí linh hứng. ₁₇ Anh em có làm gì, nói gì, thì hãy làm hãy nói nhân danh Chúa Giê-su và nhờ Người mà cảm tạ Thiên Chúa Cha.

₁₈ Người làm vợ hãy phục tùng chồng, như thế mới xứng đáng là người thuộc về Chúa. ₁₉ Người làm chồng hãy yêu thương chứ đừng cay nghiệt với vợ. ₂₀ Kẻ làm con hãy vâng lời cha mẹ trong mọi sự, vì đó là điều đẹp lòng Chúa. ₂₁ Những bậc làm cha mẹ đừng làm cho con cái bực tức, kẻo chúng ngã lòng.

2.1.3 Bài Tin Mừng: Lc 2,22-40: Hài Nhi ngày càng lớn lên, đầy khôn ngoan.

₂₂ Khi đã đủ thời gian, đến ngày các ngài phải được thanh tẩy theo luật Mô-sê, bà Ma-ri-a và ông Giu-se đem con lên Giê-ru-sa-lem, để tiến dâng cho Chúa, ₂₃ như đã chép trong Luật Chúa rằng: “Mọi con trai đầu lòng phải được gọi là của thánh, dành cho Chúa”, ₂₄ và cũng để dâng của lễ theo Luật Chúa truyền, là một đôi chim gáy hay một cặp bồ câu non. ₂₅ Hồi ấy ở Giê-ru-sa-lem, có một người tên là Si-mê-ôn. Ông là người công chính và sùng đạo, ông những mong chờ niềm an ủi của Ít-ra-en, và Thánh Thần hằng ngự trên ông. ₂₆ Ông đã được Thánh Thần linh báo cho biết là ông sẽ không thấy cái chết trước khi được thấy Đấng Ki-tô của Đức Chúa. ₂₇ Được Thần Khí thúc đẩy, ông lên Đền Thờ. Vào lúc cha mẹ Hài Nhi Giê-su đem con tới để chu toàn tập tục Luật đã truyền liên quan đến Người, ₂₈ thì ông ẵm lấy Hài Nhi trên tay, và chúc tụng Thiên Chúa rằng:

₂₉ “Muôn lạy Chúa, giờ đây theo lời Ngài đã hứa, xin để tôi tớ này được an bình ra đi. ₃₀ Vì chính mắt con được thấy ơn cứu độ ₃₁ Chúa đã dành sẵn cho muôn dân:

₃₂ Đó là ánh sáng soi đường cho dân ngoại, là vinh quang của Ít-ra-en Dân Ngài.”

₃₃ Cha và mẹ Hài Nhi ngạc nhiên vì những lời ông Si-mê-ôn vừa nói về Người. ₃₄ Ông Si-mê-ôn chúc phúc cho hai ông bà, và nói với bà Ma-ri-a, mẹ của Hài Nhi: “Thiên Chúa đã đặt cháu bé này làm duyên cớ cho nhiều người Ít-ra-en ngã xuống hay đứng lên. Cháu còn là dấu hiệu cho người đời chống báng; ₃₅ và như vậy, những ý nghĩ từ thâm tâm nhiều người sẽ lộ ra. Còn chính bà, một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn bà.”

₃₆ Lại cũng có một nữ ngôn sứ tên là An-na, con ông Pơ-nu-ên, thuộc chi tộc A-se. Bà đã nhiều tuổi lắm. Từ khi xuất giá, bà đã sống với chồng được bảy năm, ₃₇ rồi ở goá, đến nay đã tám mươi tư tuổi. Bà không rời bỏ Đền Thờ, những ăn chay cầu nguyện, sớm hôm thờ phượng Thiên Chúa. ₃₈ Cũng vào lúc ấy, bà tiến lại gần bên, cảm tạ Thiên Chúa, và nói về Hài Nhi cho hết những ai đang mong chờ ngày Thiên Chúa cứu chuộc Giê-ru-sa-lem.

₃₉ Khi hai ông bà đã làm xong mọi việc như Luật Chúa truyền, thì trở về nơi cư ngụ là thành Na-da-rét, miền Ga-li-lê. ₄₀ Còn Hài Nhi ngày càng lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan, và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa.

2.2 Trong ba bài Thánh Kinh trên, chúng ta khám phá ra Thiên Chúa là Đấng nào?

2.2.1 Thiên Chúa mà Sách Huấn ca muốn trình bày là Đấng Thiên Chúa rất xem trọng các giá trị đạo đức của gia đình: lòng hiếu thảo và sự chăm sóc của con cái dành cho cha mẹ là những giá trị cao quý, làm vui lòng Thiên Chúa! Vì thế những kẻ làm con phải biết thờ cha kính mẹ, săn sóc và kính trọng các bậc sinh thành.

2.2.2 Thiên Chúa mà Thánh Phaolô muốn giới thiệu là Đấng Thiên Chúa đã phá đổ mọi ngăn cách giữa người với người và làm cho mọi người bình đẳng trước mặt Thiên Chúa. Vì thế các tín hữu - là những người đã được Chúa tuyển lựa, hiến thánh và yêu thương - phải có lòng thương cảm, nhân hậu, khiêm nhu, hiền hoà và nhẫn nại đối với nhau, trước hết là trong gia đình rồi đến giữa cộng đoàn những kẻ tin và ngoài xã hội.

2.2.3 Thiên Chúa mà Thánh Luca muốn giới thiệu với thế giới là Chúa Giêsu Hài Nhi, Đấng Thiên Chúa nhập thể làm người đã chọn sinh ra trong một gia đình và sống mọi tình huống mà luật lệ đã quy định cho các gia đình. Người đã được cha mẹ dâng hiến cho Thiên Chúa trong đền thờ như Luật dậy và đã được các vị ngôn sứ của đền thờ (Si-mê-ôn và An-na) đón mừng và tiên báo tương lai. Sau đó Hài Nhi Giêsu sống đời ẩn dật với cha mẹ ở Na-da-rét: Người càng lớn càng khôn ngoan mạnh mẽ và được tràn đầy ân nghĩa cùng Thiên Chúa.

2.3 Qua ba bài Thánh Kinh trên, Thiên Chúa muốn gửi sứ điệp gì cho chúng ta?

Sứ điệp của Lời Chúa hôm nay là chúng ta hãy chiêm ngắm, suy niệm và noi gương bắt chước CHÚA GIÊSU HÀI NHI là Đấng Thiên Chúa nhập thể làm người đã chọn nếp sống gia đình, đã sống ẩn dật và vâng phục cha mẹ (là Thánh Giu-se và Mẹ Ma-ri-a) trong mái ấm Na-da-rét.

III. SỐNG LỜI CHÚA HÔM NAY

Là khi chúng ta thực hiện được ba việc quan trọng này:

3.1 Cảm tạ, ngợi khen, chúc tụng Thiên Chúa về Mầu Nhiệm Con Thiên Chúa làm người sống đời sống gia đình bình dị như bao nhiêu con người trong thế giới loài người chúng ta!

3.2 Sống các giá trị của gia đình là lòng hiếu thảo và vâng phục đối với cha mẹ, săn sóc và kính trọng các bậc sinh thành.

3.3 Giáo dục con em chúng ta thành những đứa trẻ càng khôn lớn thì càng khôn ngoan vững mạnh và được nghĩa cùng Thiên Chúa.

IV. CẦU NGUYỆN CHO HỘI THÁNH VÀ THẾ GIỚI

[Có thể dùng làm Lời Nguyện Giáo Dân trong Thánh Lễ]

4.1 «Anh em là những người được Thiên Chúa tuyển lựa, hiến thánh và yêu thương » Chúng ta hãy dâng lời cảm tạ, ngợi khen và chúc tụng Thiên Chúa vì Người đã tuyển lựa, hiến thánh và yêu thương chúng ta trong Con Một của Người là Chúa Giê-su Hài Nhi!

X.- Chúng ta cùng cầu xin Chúa. Đ.- Xin Chúa nhận lời chúng con.

4.2 «Để tỏ lòng biết ơn, anh em hãy đem cả tâm hồn mà hát dâng Thiên Chúa những bài thánh vịnh, thánh thi và thánh ca, do Thần Khí linh hứng.» Chúng ta hãy chúc tụng, ngợi khen và cảm tạ Chúa Giê-su Hài Nhi: Người là Thiên Chúa cao sang, giầu có khôn lường mà đã hạ mình sống ẩn dật và vâng phục cha mẹ là phàm nhân!

X.- Chúng ta cùng cầu xin Chúa. Đ.- Xin Chúa nhận lời chúng con.

4.3 «Anh em có làm gì, nói gì, thì hãy làm hãy nói nhân danh Chúa Giêsu và nhờ Người mà cảm tạ Thiên Chúa Cha.» Chúng ta hãy dâng lên Thiên Chúa quyết tâm có làm gì nói gì thì sẽ làm sẽ nói nhân danh Chúa Giê-su và nhờ Người mà cảm tạ Thiên Chúa Cha!

X.- Chúng ta cùng cầu xin Chúa. Đ.- Xin Chúa nhận lời chúng con.

4.4 «Còn Hài Nhi ngày càng lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan, và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa.» Chúng ta hãy cầu nguyện cho con em chúng ta và cho tất cả những người trẻ trong xã hội, để chúng càng lớn lên thì càng thêm vững mạnh, khôn ngoan và được ơn nghĩa cùng Thiên Chúa!

X.- Chúng ta cùng cầu xin Chúa. Đ.- Xin Chúa nhận lời chúng con.

[Cũng có thể dùng Lời Cầu Nguyện sau đây]

Lạy Thánh Gia Na-da-rét, là gương mẫu của đời sống thánh thiện, công bình và yêu thương, xin cho gia đình chúng con trở nên nơi đào tạo nhân đức, trong hiền hòa, phục vụ và cầu nguyện. Xin cho chúng con xây dựng gia đình, thành nơi an ủi cho cuộc đời đầy thử thách. Xin cho chúng con biết làm cho mọi người trong gia đình, được thăng tiến để góp phần vào việc phát triển xã hội, và cộng tác trong việc xây dựng Giáo hội.

Xin Ba Đấng luôn hiện diện trong gia đình chúng con, khi vui cũng như lúc buồn, khi làm việc cũng như lúc nghỉ ngơi, khi lo âu cũng như lúc hy vọng, khi sinh con cũng như lúc có kẻ qua đời, để khi trải qua mọi thăng trầm của cuộc sống, chúng con luôn luôn chúc tụng Chúa, cho đến ngày được sum họp với Ba Đấng trong Nước Trời. Amen.

Giêrônimô Nguyễn Văn Nội.