THẤP KHỚP, Phong Hàn Thấp Tý

Rhumatisme articulaire Rheumatoid arthritis

Đề tài bài này, đã được tác giả thuyết trình tại hội nghị Âu Châu (Parlement européen tại Strasbourg) kỳ 7, Hội nghị Thế Giới Châm Cứu của WFAS (World Federation of Acupuncture -Moxibustion Societies) và có trên 39 Quốc Gia tham dự từ 5 đến 7 Tháng 11 2009.

Báo chí y khoa hiện nay đề cập nhiều về chứng bệnh này, hơn nữa chúng ta đang giữa mùa đông, gió thổi lạnh buốt từ bốn phương tới, mưa tầm tã, lụt lội ẩm ướt nhiều nơi đã là mối đe dọa không ít cho sức khỏe con người, nếu ta còn mãi chểnh mảng xem thường cuộc sống hằng ngày.

Phần lớn là phái nữ chịu thiệt thòi mang bệnh nhiều hơn là phái nam theo con số ghi nhận qua tỉ lệ thống kê! chắc chắn là vì nhiều yếu tố phức tạp khác biệt nhau giữa nam nữ. Nói vậy thì đấng tạo hóa thiên vị chăng?

Nôm na ta thường gọi là phong thấp. Nhưng thực là chứng đau các khớp do phong tà (gió độc) hàn tà (khí trời lạnh) thấp tà (khí ẩm) cả ba loại tà này kết hợp xâm nhập cơ thể làm trở ngại sự tuần hoàn, chuyển vận khí huyết gây ra đau nhức ở các khớp và cử động khó khăn.

Chứng bệnh thường thấy ở lớp tuổi ngoài năm mươi, trừ trường hợp nặng thì không kể tuổi tác già trẻ như nhau, vì tà khí đã xâm nhập sâu đến tạng phủ rồi, bệnh tình sẽ trở nên nghiêm trọng. Nếu chẳng may tim lâm bệnh, là mối lo ngại lớn của người thầy thuốc cũng như của người bệnh, vì sự tiên lượng (pronostic) với tình trạng này không được sáng sủa cho mấy.

Hỏi: tại sao bị phong thấp? nguyên nhân phát bệnh từ đâu?

Đáp: Theo sách Nội Kinh, phần lớn là do ăn uống, như ta thường nói "bệnh tòng khẩu nhập", cách ăn uống không hợp với phép vệ sinh với môi sinh (environnement), kế đó là lam lũ mệt nhọc quá sức mà thiếu nghỉ ngơi, dãi gió dầm mưa (s’exposer aux intempéries) thường xuyên, sau cùng là nơi ăn chốn ở có nhiều khí ẩm thấp, đó là ba yếu tố chánh làm giảm chức năng kháng cự của cơ thể nên dễ gây ra bệnh này.

Hỏi: Thế nào gọi là phong thấp?

Đáp: Để giúp hiểu một cách giản dị, ta có ba hoặc bốn loại thấp khớp thường gặp:

Đau khớp có loại nặng nhẹ.

1) Loại đau nhẹ: ta gọi là hành tý (douleur erratique), thuộc loại có nhiều Phong tà (gió độc) thắng hơn hai tà Hàn Thấp kia. Chứng đau nhức ở đây không chỗ nhất định, mà di chuyển luôn. Gặp được nóng ấm thì thấy đỡ.

2) Loại đau nhức khớp khá mạnh: gọi là thống tý (douleur violente) thuộc loại có nhiều Hàn (lạnh) thắng hơn hai tà kia (Phong, Thấp), chỗ đau ít khi di chuyển, gặp khí lạnh đau nhiều hơn, gặp khí ấm, nóng, thì đỡ.

3) Loại đau nhức khá nặng, nhức thì ít đối với da thịt tê dại thì nhiều; gọi là trước tý (douleur paresthésique), chân tay, thân mình nặng nề, khớp sưng đau, cơ bắp, da thịt gầy mòn, chỗ đau không di dịch, khớp xương chụp qua quang tuyến, cho thấy xương bị sứt mẻ như chuột gặm,

4) Chứng nhiệt tý (Chaleur): thường phát hiện đột ngột, mình mẩy nóng hầm, khớp sưng đỏ đau nhức dữ dội (douleur intense) kèm theo là tâm thần buồn bã. Cũng có loại nhiệt tý với biến chuyển tăng dần, không như đột ngột kể trên.

CHỮA TRỊ

Gồm hai phần: chữa nguyên nhân và tại cục bộ

A) Chữa trị căn nguyên (traitement étiologique)

1) Trường hợp Phong tà (gió độc) thắng: dùng huyệt cách du, huyết hải, hai huyệt này để tăng lượng huyết hầu giúp xua đuổi tà phong.

2) Nếu là Hàn tà (khí lạnh) trội hơn hai tà khí kia: dùng huyệt thận du, quan nguyên để tăng cường thận khí hầu thắng hàn tà.

3) Khí ẩm quá mạnh xâm hiếp hai tà khí kia: huyệt túc tam lý, thương khưu có khả năng để tả khí ẩm và tăng cường chính khí.

4) Nếu là Nhiệt tý: nên thanh nhiệt với vài huyệt: Hợp cốc, khúc trì, đại chùy, huyết hải

5) Chống đàm trệ: phong long (anti-glaires) thường được dùng v.v..

B) Chữa trị tại cục bộ (traitement local): xin xem hình trước và sau khi chữa trị:

- Viêm bao quanh khớp vai capsulite giạng giới hạn 45°, quay trong 0°

- Sau khi chữa trị                     

- Thấp khớp xương bàn tay số 3    

- Sau khi chữa trị

- Thấp khớp cổ chân và sưng phù

- Sau khi chữa trị

KẾT LUẬN

Bệnh tý là do ba loại tà Phong (gió độc), Hàn (khí lạnh), Thấp (khí ẩm) cùng xâm nhập cơ thể gây tắc nghẽn sự vận chuyển khí huyết trong các kinh lạc là nguyên nhân của các cơn đau nhức da thịt, cơ bắp, các khớp sưng to, cử động nặng nề, khó khăn. Tê thấp là bệnh mạn tính biến chuyển lâu năm, âm ỉ qua ngày tháng, trải qua nhiều giai đoạn, khi giảm, khi tăng, dần dà làm hao mòn thể xác để rồi gây nên phế tật không sao chữa lành. Ta nên biết chẩn bệnh càng sớm càng hay để tránh các hậu họa. Cách trị liệu sẽ tùy thuộc mỗi loại tà khí gây nên, như khu phong, tán hàn, trừ thấp. Đối với bệnh đã lâu năm, thì nên bồi bổ khí huyết, tư dưỡng âm, can, thận và nên hóa đàm trệ (antiglaires). Thuốc thang bên trời âu này, chẳng bao giờ thiếu hụt, tuy nhiên công hiệu chỉ nhất thời, chốc lát, vì ngưng thuốc, bệnh lại tái diễn, đó là quan niệm chung của các nhà chuyên khoa. Chưa nói đến các chứng hậu của thuốc men. Vậy ta nên chọn lựa con đường chữa trị cho hợp lí, hợp tình nếu không muốn nói là phép ăn uống cho hợp với vệ sinh, cuộc sống cho được thăng bằng, ổn định. Đời sống về tình chí (vie psycho - affective) con người cũng dự vào phần đóng góp lớn lao cho sức khỏe. Ta cũng nên nhớ rằng theo Nội kinh, nội tâm thường xuyên bị quấy nhiễu là nguyên tố nội nhân dễ gây thành trăm ngàn chứng bệnh tật nguyền.

Tóm lại phương pháp dưỡng sinh (eugénisme) là giải pháp bảo đảm cho sức khỏe được lâu bền và tránh được bệnh tật ngặt nghèo, chẳng vậy mà ta thường có câu: sức khỏe là vàng.   n

(Trung Tâm Phát Triển Trung Y Học Cổ Truyền)

www.cdmtc.org. / This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.