Ba trụ đầu rau nấu bếp

Theo phong tục tập quán văn hóa Á Đông Việt Nam, vào ngày 23. Tháng Chạp âm lịch có tập tục cúng tiễn đưa Ông Táo về trời.

Tập tục văn hóa dân gian này tuy vậy cũng ẩn hiện phần nào tâm linh đời sống con người.

Nói đến Ông Táo là nói về nhà bếp nấu ăn. Ngày xưa, và ngày nay ít nhiều nơi vẫn còn, ở vùng thôn quê bên quê nhà Việt Nam, nhà bếp đun thổi bằng rơm rạ, bằng trấu vỏ lúa, bằng củi than. Nên bếp nấu theo cổ truyền có ba trụ hình khối vuông chữ nhật, trên đầu đẽo nghiêng sâu độ ba phân đắp nặn nung bằng đất, hay đẽo gọt bằng đá, quen gọi là đu rau. Ba trụ đầu rau này cao chừng từ hai tới ba mươi phân. Ba trụ đặt ba góc cách nhau theo hình tam giác rộng to nhỏ tủy theo vòng chu vi cái nồi đặt bên trên ba trụ đầu rau. Mặt trước ba đầu rau là cửa để cho rơm rạ, than củi vào đốt lửa lên đun nấu.

Bếp có ba trụ đầu rau kê lên như thế vững chắc, nồi cơm, canh, nồi nước bên trên không bị lung lay nghiêng đổ.

Vậy hình ảnh ba trụ đầu rau táo quân ở nhà bếp có thể nói gì với chúng ta về đức tin đạo giáo?

Trong dân gian bên tây phương cũng có ngạn ngữ câu: „Con số ba là con số tốt đẹp.“

Ba trụ đầu rau kê chm gn li nhau thành mt cái bếp cho vic nu nướng làm liên tưởng đến thuyết tam vnht th. Và vi người Công giáo làm nhớ đến mu nhim căn bn ca đức tin: Mt Chúa Ba Ngôi.

Ngay tlúc con em mình còn thơ ấu, các người mthường cm bàn tay nhbé ca chúng vhình thánh giá trên trán, trên ngc em và đọc li kinh:‘‘ Nhân danh Cha và Con và Thánh Thn .Amen‘‘ trước ba ăn, mi khi ung thuc và trước khi đi ng. Người m làm chuyn này vì  thói quen đạo đức tt lành ca mình, và mun gieo vào tâm hn con mình thói quen cùng tâm tình đạo đức này.

Đây là vic đạo đức đơn sơ nhưng căn bn biu ltâm tình biết ơn sâu thm vào Thiên Chúa, Đấng là chvn vt tri đất và là ngun ssng. Và tp quán này cũng còn mun nói lên: Xin Thiên Chúa chúc lành cho ca ăn, cho gic ngvà cho cuc đời ca con!     

Câu kinh và du thánh giá nói lên ý nghĩa gì ?

Câu kinh ngn gn này hàm cha điu căn bn sâu thm và rt khó ct nghĩa ca nim tin: Mu nhim Thiên Chúa ba ngôi: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thn Mt Chúa nhưng có ba ngôi v.

Trong đời sng có nhiu điu ta không thnhìn thy, nhưng chcó thcm thy như tình yêu, hnh phúc, không khí, ssng và Thiên Chúa.   

Không nhìn thy, nhưng cm thy điu đó nht là khi nhìn thy mt biu tượng. Như khi nhìn thy hình trái tim, ta liên tưởng ngay đến tình yêu, đến ssng. Khi nhìn thy chim bcâu, ta nghĩ ngay đến hoà bình. Khi nhìn thy hai chiếc nhn cưới, đó là biu tượng ca tình yêu hôn nhân gia hai người nam n. Khi nhìn thy cây nến cháy, ta cm thy không khí ấm cúng thi vhay tm lòng chân thành đang cu xin khn nguyn...  

Trong thiên nhiên có nhng yếu t, thường là ba, ni lin vi nhau để to nên mt liên đới chung và mang li shài hoà htương cn thiết cho vn vt như đất, nước và không khí; chiu sâu, chiu cao và chiu rng không gian ba chiu ; quá kh, hin ti và tương lai. ( Nhng) Ba yếu tnày to nên mt liên kết chung, nếu thiếu mt yếu t, mi liên kết skhông thành.  

Cũng như nhng biu tượng trên đây, mt Thiên Chúa mà có ba ngôi, không phi là mt người có ba đầu hay ba thân mình, cũng không phi ba Chúa, nhưng là ba Ngôi V: Thiên Chúa, Chúa Con và Chúa Thánh Thn to nên mt Thiên Chúa.

Thiên Chúa Cha, ngôi thnht, Đấng to dng tri đất, con người cùng vn vt trong hoàn vũ.

Chúa Con, ngôi hai,  chính là Chúa Giêsu, Đấng xung thế làm người mang ơn cu chuc, sứ đip tin mng tình yêu ttri cao xung cho con người.

Chúa Thánh Thn, ngôi thba, là hơi thssng cho công trình sáng to ca Thiên Chúa.

Các Thánh Giáo Ph, nhng bc hc gili lc có đời sng đạo đức thánh thin cao sâu, khi suy nim vmu nhim Mt Chúa mà có ba ngôi, đã dùng hình nh mt tri, tia sáng chiếu totừ đó và hơi m ca mt tri để ct nghĩa như sau:

Đức Chúa Cha, ngôi thnht, được ví như mt tri. Mt tri ai cũng biết to ln vô cùng tn và rt xa diu vi ngoài tm nhìn ca con mt loài người.

Tmt tri phát tora lung tia sáng chiếu di xung trn gian. Ánh quang tmt tri chiếu ra là hình nh Chúa Giêsu, ngôi thhai, xung thế làm người.

Khi ánh quang chiếu di xung trn gian mi sinh vt được sưởi m và có ssng. Hơi m ssng là hình nh Chúa Thánh Thn, ngôi thba Thiên Chúa.

Chúa Giê su khi truyn cho các Tông đồ đi ging đạo và làm phép thanh ty cho mi người tin theo Chúa, ngài trao cho các ông mt công thc: Làm phép Ra cho hnhân danh Cha và Con và Thánh Thn. Phép Ra nim tin trong Thiên Chúa Ba Ngôi.

Bà mcm tay con mình làm du thánh giá cho em và mi khi chúng ta làm du thánh giá bt đầu ttrên trán và đọc: Nhân danh Cha: Vâng,  Thiên Chúa Cha trên cao, người hng giơ tay che chphù hcon.

Đon đưa tay xung ngc và đọc: Và Con: Vâng,  Chúa Giê su xung trn gian làm người sng gia trn gian.

Sau đó đưa tay sang hai bên trái và phi nơi hai vai và đọc: Và Thánh Thn: vâng, Chúa Thánh Thn, đấng bao bc cuc đời con, mang đến cho con ssng.

Và sau cùng hai tay chp li trước ngc và đọc:Amen: Con xin tin như vy!

Mt công thc ngn gn vi cchca đôi bàn tay trên thân mình mi người, nhưng hàm cha điu căn bn sâu thm ca đức tin vào Mt Thiên Chúa Ba Ngôi.

Nhng hình nh biu tượng này giúp ct nghĩa suy nim phn nào vmt mu nhim nim tin vượt quá tm hiu biết ca con người chúng ta. Và ltt nhiên mi người, tutheo ân đức ca Chúa Thánh Thn ban cho, có nhng suy tư khác nhau vmu nhim nim tin này. Ct nghĩa hay hình nh không phi là nim tin, nhưng giúp soi dn hướng về điu tin và giúp cách thc hành nim tin cho sng động trong đời sng thôi.

Nim Tin đó không phi là mt công thc đọc ngoài ming, nhưng sng động nơi thân xác con người. Thiên Chúa Ba Ngôi trong tâm hn và hng đồng hành trong cuc đời con người.

Tp tc cúng hay tin Ông Táo vchu tri ngày cui cui năm âm lch là cung cách np sng văn hóa truyn thng trong dân gian txa xưa.

Tp tp nếp sng văn hóa này tuy mang mu sc ca mt LHi, nhưng cũng gói ghém cht cha mt ni dung có khía cnh lòng tin trong dân gian.

Vi người Công giáo, tp tc lhi này nhc nhchúng ta đến khía cnh thiêng liêng Thiên Chúa ba ngôi v.

Đây là căn bn ca đức tin chúng ta.

Ngày tin Ông Táo vtri, 23. Tháng Chp âm lch năm Giáp Ngọ.

Lm. Daminh Nguyn ngc Long

Ba trụ đầu rau nấu bếp

Theo phong tục tập quán văn hóa Á Đông Việt Nam, vào ngày 23. Tháng Chạp âm lịch có tập tục cúng tiễn đưa Ông Táo về trời.

Tập tục văn hóa dân gian này tuy vậy cũng ẩn hiện phần nào tâm linh đời sống con người.

Nói đến Ông Táo là nói về nhà bếp nấu ăn. Ngày xưa, và ngày nay ít nhiều nơi vẫn còn, ở vùng thôn quê bên quê nhà Việt Nam, nhà bếp đun thổi bằng rơm rạ, bằng trấu vỏ lúa, bằng củi than. Nên bếp nấu theo cổ truyền có ba trụ hình khối vuông chữ nhật, trên đầu đẽo nghiêng sâu độ ba phân đắp nặn nung bằng đất, hay đẽo gọt bằng đá, quen gọi là „ đu rau“. Ba trụ đầu rau này cao chừng từ hai tới ba mươi phân. Ba trụ đặt ba góc cách nhau theo hình tam giác rộng to nhỏ tủy theo vòng chu vi cái nồi đặt bên trên ba trụ đầu rau. Mặt trước ba đầu rau là cửa để cho rơm rạ, than củi vào đốt lửa lên đun nấu.

Bếp có ba trụ đầu rau kê lên như thế vững chắc, nồi cơm, canh, nồi nước bên trên không bị lung lay nghiêng đổ.

Vậy hình ảnh ba trụ đầu rau táo quân ở nhà bếp có thể nói gì với chúng ta về đức tin đạo giáo?

Trong dân gian bên tây phương cũng có ngạn ngữ câu: „Con số ba là con số tốt đẹp.“

Ba trụ đầu rau kê chm gn li nhau thành mt cái bếp cho vic nu nướng làm liên tưởng đến thuyết tam vnht th. Và vi người Công giáo làm nhớ đến mu nhim căn bn ca đức tin: Mt Chúa Ba Ngôi.

Ngay tlúc con em mình còn thơ ấu, các người mthường cm bàn tay nhbé ca chúng vhình thánh giá trên trán, trên ngc em và đọc li kinh:‘‘ Nhân danh Cha và Con và Thánh Thn .Amen‘‘ trước ba ăn, mi khi ung thuc và trước khi đi ng. Người m làm chuyn này vì  thói quen đạo đức tt lành ca mình, và mun gieo vào tâm hn con mình thói quen cùng tâm tình đạo đức này.

Đây là vic đạo đức đơn sơ nhưng căn bn biu ltâm tình biết ơn sâu thm vào Thiên Chúa, Đấng là chvn vt tri đất và là ngun ssng. Và tp quán này cũng còn mun nói lên: Xin Thiên Chúa chúc lành cho ca ăn, cho gic ngvà cho cuc đời ca con!     

Câu kinh và du thánh giá nói lên ý nghĩa gì ?

Câu kinh ngn gn này hàm cha điu căn bn sâu thm và rt khó ct nghĩa ca nim tin: Mu nhim Thiên Chúa ba ngôi: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thn Mt Chúa nhưng có ba ngôi v.

Trong đời sng có nhiu điu ta không thnhìn thy, nhưng chcó thcm thy như tình yêu, hnh phúc, không khí, ssng và Thiên Chúa.   

Không nhìn thy, nhưng cm thy điu đó nht là khi nhìn thy mt biu tượng. Như khi nhìn thy hình trái tim, ta liên tưởng ngay đến tình yêu, đến ssng. Khi nhìn thy chim bcâu, ta nghĩ ngay đến hoà bình. Khi nhìn thy hai chiếc nhn cưới, đó là biu tượng ca tình yêu hôn nhân gia hai người nam n. Khi nhìn thy cây nến cháy, ta cm thy không khí ấm cúng thi vhay tm lòng chân thành đang cu xin khn nguyn...  

Trong thiên nhiên có nhng yếu t, thường là ba, ni lin vi nhau để to nên mt liên đới chung và mang li shài hoà htương cn thiết cho vn vt như đất, nước và không khí; chiu sâu, chiu cao và chiu rng không gian ba chiu ; quá kh, hin ti và tương lai. ( Nhng) Ba yếu tnày to nên mt liên kết chung, nếu thiếu mt yếu t, mi liên kết skhông thành.  

Cũng như nhng biu tượng trên đây, mt Thiên Chúa mà có ba ngôi, không phi là mt người có ba đầu hay ba thân mình, cũng không phi ba Chúa, nhưng là ba Ngôi V: Thiên Chúa, Chúa Con và Chúa Thánh Thn to nên mt Thiên Chúa.

Thiên Chúa Cha, ngôi thnht, Đấng to dng tri đất, con người cùng vn vt trong hoàn vũ.

Chúa Con, ngôi hai,  chính là Chúa Giêsu, Đấng xung thế làm người mang ơn cu chuc, sứ đip tin mng tình yêu ttri cao xung cho con người.

Chúa Thánh Thn, ngôi thba, là hơi thssng cho công trình sáng to ca Thiên Chúa.

Các Thánh Giáo Ph, nhng bc hc gili lc có đời sng đạo đức thánh thin cao sâu, khi suy nim vmu nhim Mt Chúa mà có ba ngôi, đã dùng hình nh mt tri, tia sáng chiếu totừ đó và hơi m ca mt tri để ct nghĩa như sau:

Đức Chúa Cha, ngôi thnht, được ví như mt tri. Mt tri ai cũng biết to ln vô cùng tn và rt xa diu vi ngoài tm nhìn ca con mt loài người.

Tmt tri phát tora lung tia sáng chiếu di xung trn gian. Ánh quang tmt tri chiếu ra là hình nh Chúa Giêsu, ngôi thhai, xung thế làm người.

Khi ánh quang chiếu di xung trn gian mi sinh vt được sưởi m và có ssng. Hơi m ssng là hình nh Chúa Thánh Thn, ngôi thba Thiên Chúa.

Chúa Giê su khi truyn cho các Tông đồ đi ging đạo và làm phép thanh ty cho mi người tin theo Chúa, ngài trao cho các ông mt công thc: Làm phép Ra cho hnhân danh Cha và Con và Thánh Thn. Phép Ra nim tin trong Thiên Chúa Ba Ngôi.

Bà mcm tay con mình làm du thánh giá cho em và mi khi chúng ta làm du thánh giá bt đầu ttrên trán và đọc: Nhân danh Cha: Vâng,  Thiên Chúa Cha trên cao, người hng giơ tay che chphù hcon.

Đon đưa tay xung ngc và đọc: Và Con: Vâng,  Chúa Giê su xung trn gian làm người sng gia trn gian.

Sau đó đưa tay sang hai bên trái và phi nơi hai vai và đọc: Và Thánh Thn: vâng, Chúa Thánh Thn, đấng bao bc cuc đời con, mang đến cho con ssng.

Và sau cùng hai tay chp li trước ngc và đọc:Amen: Con xin tin như vy!

Mt công thc ngn gn vi cchca đôi bàn tay trên thân mình mi người, nhưng hàm cha điu căn bn sâu thm ca đức tin vào Mt Thiên Chúa Ba Ngôi.

Nhng hình nh biu tượng này giúp ct nghĩa suy nim phn nào vmt mu nhim nim tin vượt quá tm hiu biết ca con người chúng ta. Và ltt nhiên mi người, tutheo ân đức ca Chúa Thánh Thn ban cho, có nhng suy tư khác nhau vmu nhim nim tin này. Ct nghĩa hay hình nh không phi là nim tin, nhưng giúp soi dn hướng về điu tin và giúp cách thc hành nim tin cho sng động trong đời sng thôi.

Nim Tin đó không phi là mt công thc đọc ngoài ming, nhưng sng động nơi thân xác con người. Thiên Chúa Ba Ngôi trong tâm hn và hng đồng hành trong cuc đời con người.

Tp tc cúng hay tin Ông Táo vchu tri ngày cui cui năm âm lch là cung cách np sng văn hóa truyn thng trong dân gian txa xưa.

Tp tp nếp sng văn hóa này tuy mang mu sc ca mt LHi, nhưng cũng gói ghém cht cha mt ni dung có khía cnh lòng tin trong dân gian.

Vi người Công giáo, tp tc lhi này nhc nhchúng ta đến khía cnh thiêng liêng Thiên Chúa ba ngôi v.

Đây là căn bn ca đức tin chúng ta.

Ngày tin Ông Táo vtri, 23. Tháng Chp âm lch năm Giáp Ngọ.

Lm. Daminh Nguyn ngc Long

Khách truy cập

Hôm nay: 4520

Hôm qua: 7173

Số Lượt Truy Cập: 22794047

Currently are 160 guests and no members online

Kubik-Rubik Joomla! Extensions